VRAAG VAN DE MAAND – FEBRUARI 2022
Mijn werknemer is arbeidsongeschikt en wenst het werk gedeeltelijk te hervatten. Is dit mogelijk en zo ja, ben ik dan verplicht om zijn verzoek in te willigen ?
Het is mogelijk dat een arbeidsongeschikte werknemer vraagt om het werk gedeeltelijk te mogen hervatten voor het einde van zijn arbeidsongeschiktheid. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als hij zich klaar voelt om eerst deeltijds te herbeginnen alvorens weer voltijds aan het werk te gaan.
Afhankelijk van de context, kan een dergelijke hervatting de vorm aannemen van :
- ofwel een medische deeltijdse tewerkstelling ;
- ofwel een conventionele deeltijdse tewerkstelling.
De hypothese van een medische gedeeltelijke werkhervatting in het kader van een re-integratietraject zal in deze vraag van de maand niet worden uitgewerkt, gezien de bijzonderheden hiervan.
Hieronder vindt u meer details over de medische gedeeltelijke werkhervatting en de conventionele gedeeltelijke werkhervatting.
1. Medische gedeeltelijke werkhervatting met toestemming van de adviserend geneesheer van de mutualiteit
Principes
Een werknemer kan het werk gedeeltelijk hervatten tijdens een arbeidsongeschiktheid, mits hij de toestemming heeft gevraagd van zijn mutualiteit om het werk deeltijds te hervatten.
Concreet betekent dit dat de werknemer deeltijds voor zijn werkgever zal werken, maar ongeschikt blijft om het overige deel van de oorspronkelijk overeengekomen arbeidstijd te werken. Hij zal bijgevolg door zijn werkgever betaald worden voor de uren die hij presteert en zal eveneens een uitkering ontvangen van de mutualiteit voor de uren waarvoor hij geacht wordt arbeidsongeschikt te blijven.
Gelieve te noteren dat de werknemer de goedkeuring van de mutualiteit niet hoeft af te wachten alvorens hij het werk gedeeltelijk mag hervatten, maar dat het volstaat dat de aanvraag om goedkeuring werd ingediend. Deze aanvraag moet bij de mutualiteit worden ingediend ten laatste op de werkdag die onmiddellijk aan de werkhervatting voorafgaat. In principe deelt de adviserend geneesheer van de mutualiteit binnen 30 werkdagen zijn beslissing mee aan de werknemer.
Akkoord van de werkgever en sluiten van een overeenkomst
Als werkgever bent u niet verplicht om een medische gedeeltelijke werkhervatting te aanvaarden. Volgens de huidige rechtspraak is een werkgever immers niet verplicht om een werknemer, die niet volledig in staat is om het werk te hervatten volgens de voorwaarden overeengekomen tussen de partijen, opnieuw te werk te stellen. Voor deze gedeeltelijke werkhervatting is bijgevolg het akkoord vereist van de betrokken werknemer, de adviserend geneesheer van de mutualiteit en de werkgever.
Indien u akkoord bent, raden wij u ten stelligste aan om een overeenkomst te sluiten waarin de modaliteiten van de medische gedeeltelijke werkhervatting worden vastgelegd (werkuren, bezoldiging, wijziging van taken of ander werk, enz.) en dit om geschillen te vermijden. Het sluiten van deze overeenkomst maakt het ook mogelijk om de duur van de gedeeltelijke werkhervatting vast te stellen, zodat de situatie op regelmatige tijdstippen geëvalueerd kan worden. Deze overeenkomst eindigt in ieder geval automatisch wanneer de werknemer weer volledig arbeidsgeschikt is.
Gevolgen van medische gedeeltelijke werkhervatting op de arbeidsrelatie
De medische gedeeltelijke werkhervatting is niet zonder gevolgen voor de arbeidsrelatie. In geval van volledige arbeidsongeschiktheid tijdens de gedeeltelijke werkhervatting, zal de werknemer rechtstreeks vergoed worden door zijn mutualiteit. De werkgever zal dus niet langer verplicht zijn om een gewaarborgd loon uit te betalen.
Bovendien worden in het algemeen in geval van arbeidsongeschiktheid de eerste 12 maanden van arbeidsongeschiktheid gelijkgesteld met prestaties voor de opbouw van de jaarlijkse vakantierechten. Met andere woorden zal een werknemer, het jaar volgend op een arbeidsongeschiktheid, recht hebben op de vakantiedagen waarop hij recht zou gehad hebben indien hij niet ziek was geweest. In geval van een gedeeltelijke werkhervatting tijdens de gelijkgestelde periode van 12 maanden, blijft deze periode bijgevolg doorlopen. Zowel hele werkdagen als halve werkdagen worden gelijkgesteld voor de berekening van de wettelijke vakantiedagen (en het vakantiegeld).
Er geldt eveneens een gelijkstelling van een periode van arbeidsongeschiktheid voor bepaalde voordelen (sectorale premies, ecocheques,…), deze gelijkstelling zal echter afhankelijk van het voordeel beperkt worden in tijd.
Wanneer de overeenkomst tijdens de medische gedeeltelijke werkhervatting wordt beëindigd middels betaling van een opzegvergoeding, is deze vergoeding verschuldigd op basis van het arbeidsregime dat van toepassing was voor de gedeeltelijke werkhervatting. Bovendien bestaat, gelet op de arbeidsongeschiktheid, eveneens het risico dat het ontslag beschouwd zal worden als discriminatoir op basis van de gezondheidstoestand van de werknemer.
2. Conventionele gedeeltelijke werkhervatting
Principes
Het is ook mogelijk dat een werknemer, eventueel op aanraden van zijn behandeld arts, verzoekt om het werk gedeeltelijk te hervatten. In dit geval gaat het, bij gebreke van het akkoord van de adviserend geneesheer van de mutualiteit, om een gewone vrijwillige deeltijdse tewerkstelling.
Met andere woorden, het gaat om een conventionele wijziging van de arbeidstijd. De eventuele aanbeveling van de behandeld arts volstaat op zich niet om te oordelen dat het gaat om een medische gedeeltelijke werkhervatting.
Akkoord van de werkgever en sluiten van een addendum
Net als bij een medische gedeeltelijke werkhervatting, bent u als werkgever niet verplicht om in te gaan op het verzoek van uw werknemer om zijn arbeidstijd te verminderen. U bent immers niet verplicht om de arbeidstijd van uw werknemer te verminderen, zelfs indien hij niet geschikt is om onder de oorspronkelijk vastgestelde voorwaarden het werk te hervatten.
Indien u akkoord gaat met het verzoek om de arbeidstijd te verminderen, dient er een addendum te worden gesloten tussen de partijen waarin de arbeidsduur wordt vastgesteld en waarin de toepasselijke werkuren worden bevestigd.
Gevolgen van conventionele gedeeltelijke werkhervatting op de arbeidsrelatie
In voorkomend geval zal de werknemer beschouwd worden als een gewone deeltijdse werknemer, met als gevolg dat hij enkel betaald zal worden, door zijn werkgever, pro rata zijn verminderde arbeidsduur, met alle gevolgen van dien (berekening op basis van een deeltijdse tewerkstelling van de vakantiedagen, de ecocheques, de eventuele sectorale premies, enz.). Bovendien zal hij geen bijkomende uitkering krijgen van zijn mutualiteit.
Anderzijds zal de werknemer in geval van een nieuwe volledige arbeidsongeschiktheid opnieuw recht hebben op de betaling van een gewaarborgd loon.
Ten slotte, in geval van beëindiging van de arbeidsovereenkomst middels de betaling van een opzegvergoeding na een vrijwillige vermindering van de arbeidstijd, zal deze vergoeding verschuldigd zijn op basis van de regeling van de deeltijdse arbeid.
Praktisch
Indien uw werknemer progressief het werk wenst te hervatten tijdens een periode van arbeidsongeschiktheid, is dat mogelijk mits u hiermee akkoord bent.
Afhankelijk van de vorm die deze hervatting aanneemt, moet in principe tussen de partijen een overeenkomst worden gesloten betreffende de medische gedeeltelijke werkhervatting, of een bijlage bij de arbeidsovereenkomst die de conventionele arbeidsduurvermindering formaliseert. Indien u een modelbijlage of een modelovereenkomst wenst te ontvangen, nodigen wij u uit om contact met ons op te nemen.
Indien u ten slotte nog andere vragen heeft over dit onderwerp of over een specifieke situatie die u samen met ons wenst te onderzoeken, aarzel dan niet om contact op te nemen met onze juridische dienst via het e-mailadres legal@ssn.be.
